Levensbeschrijvingen van voorouders uit de 20e eeuw
VIII bis 5 1 Isaac Nicolaas Theodoor Diepenhorst (1907-1976)
Fig. 28 Jit Diepenhorst
Zoals alle kinderen en kleinkinderen van Nicolaas Adriaan en Theodora de Gaay Fortman-Kocken werd Jit Diepenhorst[15] antirevolutionair en gereformeerd opgevoed in een sfeer van openheid en verdraagzaamheid. Zijn vader was de antirevolutionaire senator Prof. Dr. P. A. Diepenhorst, hoogleraar economie en gepromoveerd op Calvijn en de economie. Als gevolg van de afzetting van Ds Geelkerken (zie levensbeschrijving Julius Pieter) werd Jit lid van de Gereformeerde kerken in Hersteld Verband (1926-1946) en bij de opheffing van dat kerkgenootschap Hervormd en politiek actief in de Christelijk-Historische Unie. Hij studeerde rechten, en promoveerde op bestrijding van de jeugdwerkloosheid, toen even actueel als nu. Het boek werd, hoogst uitzonderlijk in die dagen, in het Engels gepubliceerd: Juvenile unemployment and how to deal with it (Amsterdam: Drukkerij Holland, 1931). Van 1931 tot 1939 werkte hij op het ministerie van Economische Zaken, als bibliothecaris en op de afdeling Economische Voorlichting. In de jaren voor hun huwelijk (respectievelijk 17 en 5 september 1936) bewoonde hij samen met zijn neef Gaius een huis aan de Haagse Koninginnegracht. Humor- en fantasievol organiseerde hij daar tuincricket (een familiesport), met als beloning voor een bal in de tuin van de ene buurvrouw een vier en van een ander een zes; althans, zo gaan de verhalen. Jit werd in 1939 burgemeester van Epe. In de oorlog werd hij door de Duitsers afgezet en na de bevrijding opnieuw benoemd (van 1946 tot 1954). Hij was lid van Provinciale Staten van Gelderland, van 1954 tot 1962, en vervolgens van de Tweede Kamer, van 6 november 1956 tot 28 november 1963. Als kamerlid behoorde hij nogal eens tot een minderheid in zijn fractie, eenmaal zelfs na een ‘onaanvaardbaar’ van de regering (over deblokkering van een lastenverlichting voor landbouwers). In het kabinet Marijnen werd hij in 1963 benoemd tot staatssecretaris van Buitenlandse Zaken (belast met aangelegenheden betreffende de VN en de VN-organisaties en hulp aan ontwikkelingslanden). In die eerste hoedanigheid bracht hij in 1964 de rijkswet tot stand tot goedkeuring van het op 9 december 1948 te Parijs tot stand gekomen verdrag inzake de voorkoming en bestraffing van genocide tot stand, alweer hoogst actueel in de jaren tien van de 21e eeuw. Als vader, zo typeert hem zijn oudste dochter, Marijke, was Jit allereerst een mens die zijn kinderen het christen-zijn wilde voorleven. Dat gebeurde op een rustige, niet nadrukkelijke manier. Hij was trouw naar zijn kinderen. Ondanks drukke werkzaamheden was het weekend voor zijn gezin. Van jongs af aan werd dan op een speelse manier de liefde voor de natuur bijgebracht. Jit hield van reizen, geïnteresseerd als hij was in andere landen en culturen. Tijdens trekvakanties, ieder jaar naar een ander land, genoot hij ervan zijn kinderen ook daarmee kennis te laten maken. Tot het laatst heeft hij meegeleefd met hun wel en wee als een zorgzame en aandachtige vader. Zelfprofilering lag hem niet. Op oudjaar 1976 overleed Jit Diepenhorst op zijn geliefde Epenhorst. In een In memoriam wordt hij geschetst als ‘Hardwerkend, maar niet erg op de voorgrond tredend politicus. Wellevend, met veel bonhomie. ’
IX bis 2 Theodora Eugenia (1918-2007)
Fig. 36 Theodora Eugenia met dochter Elfriede, september 1949
Door heeft na het behalen van haar diploma in de eerste oorlogsjaren gewerkt als maatschappelijk werker in Rhenen en Wageningen. Tot haar pensioen heeft zij als griffier gewerkt voor de kinderrechter Amsterdam. Zij is vele jaren diaken geweest in de Evangelisch Lutherse Kerk te Amsterdam. Daarnaast heeft zij met veel enthousiasme vrijwilligerswerk in de diaconale sfeer gedaan. Door is in 1946 getrouwd met H. Chr. Koch. Na de scheiding, heeft zij vanaf 1952 met haar dochter Elfried de Gaay Fortman bij haar vader Bastiaan gewoond. Zij heeft hem zeer liefdevol verzorgd. Op 11 oktober 1981 is zij getrouwd met R. W. H. J. (Rin) Zijlstra. Tot Rin’s overlijden in 1998 hebben zij samen hele gelukkige jaren gehad. De laatste jaren woonde zij dicht bij haar kinderen en kleinkinderen. Bij haar man Rin is Door op 13 december 2007 begraven te Rotterdam (Crooswijk).
IX ter 1 Henriëtte Catharine (1919-1999)
Fig. 40 Tekening van Bastiaan (1937) door Jet
Jet doorliep de Haagse Tekenacademie, met speciale belangstelling voor portret- en reclametekenen. Zo zijn van haar twee getekende portretjes van haar neefje Bas en haar nichtje Marian de Gaay Fortman in familiebezit. Ze werkte als tekenlerares aan een huishoudschool in o. a. Voorburg en Haarlem. Fig. 41 Trouwfoto Jet en Henk Hasper
Als lid van een Rode Kruis team ging zij, met dochtertje, mee met haar man Henk om in Baligé (Sumatra, Nederlands Indië), een zendingsziekenhuis weer op te bouwen dat zeven jaar als kazerne door de Japanners bezet was geweest. Daarna was zij Henks rechterhand in de huisartsenpraktijk te Vlaardingen. Jet is begraven te Burgh-Haamstede.
IX ter 2 Nicolette Adriana (1921-2001)
Fig. 42 Nicolette
Ket was als (Montessori) onderwijzeres actief op diverse scholen en haalde diverse vervolgaktes. Ze ging regelmatig een jaar naar het buitenland als onderwijzeres of als privélerares aan huis (o. a. Egypte, Rhodesië, Thailand, Curacao, VS). Haar laatste jaren verzorgde zij mythylonderwijs in het Zeehospitium te Kijkduin.
X Wilhelm Friedrich (1911-1997)
Wilhelm ging als kleine jongen met zijn ouders mee naar Curacao, waar zij ruim drie jaar zouden wonen. Deze tijd zou bepalend zijn voor zijn levenslange liefde voor de Antillen en Suriname. Dit kwam tot uiting in zijn jarenlange voorzitterschap van de Sticusa, van de Adviesraad en van de Nederlandse sectie van de Koninkrijkscommissie en zijn ministerschap voor Koninkrijkszaken (1973-1977). Fig. 43 Afscheid VU 1973 en overhandiging ‘Recht doen’, met Marry en dochter Marian
Willy bezocht van 1923-1925 het Stedelijk Gymnasium te Dordrecht en van 1925-1929 doorliep hij het Gereformeerd Gymnasium te Amsterdam. Hij studeerde rechtsgeleerdheid aan de Vrije Universiteit te Amsterdam (sinds die tijd heette hij ‘Gaius’ i. p. v. ‘Willy’), behaalde in 1932 zijn doctoraal en promoveerde cum laude in 1936 op het proefschrift De onderneming in het arbeidsrecht. Zijn promotor was de latere minister-president Prof. Mr. P. S. Gerbrandy. Hij was van 1934-1938 ambtenaar op het Landbouwcrisisbureau van het Departement Economische zaken en van 1938-1947 hoofd van de afdeling Arbeidsverhoudingen bij het Departement Sociale Zaken. Tijdens de oorlog van 1940-1945 werd hij ‘redacteur’ van de illegale krant Vrij Nederland; na de oorlog bleef hij medewerker van het blad. Ook zat hij in de redactie van het Sociaal Maandblad Arbeid (1946-1973) en van het Centraal Weekblad. In 1947 werd hij kroonlid van de Sociaal Economische Raad (SER, tot 1960) en daarop volgde zijn benoeming tot hoogleraar privaat- en arbeidsrecht aan de Vrije Universiteit te Amsterdam; van 1962-1963 en van 1965-1972 was hij rector magnificus van deze universiteit. Fig. 44 Wilhelm Friedrich – karikatuur uit periode ministerschap
In 1948 richtte hij, samen met Marinus Ruppert, de Kaderschool van het Christelijk Nationaal Vakverbond op, waarvan hij tot 1972 rector was. Van 1954-1957 was hij lid van de Nederlandse delegatie naar de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties te New York. Sinds 1955 was hij Kamerheer in buitengewone dienst van H. M. de Koningin. Hij was lid van de Staatscommissie voor de Burgerlijke wetgeving (1947) en lid van de Europese Commissie voor de Rechten van de Mens (1965-1973), sinds mei 1972 als vice-voorzitter. In 1960 werd hij lid van de Eerste Kamer voor de ARP, sinds 1969 als tweede ondervoorzitter, van 1971-1973 als fractie voorzitter. Na zijn ministerschap keerde hij van 1977-1981 terug naar de Eerste Kamer. Binnen de A. R. P. was hij adviserend lid van het dagelijks bestuur. In 1960 werd hij lid van het Bestuur van de Organisatie voor Zuiver Wetenschappelijk Onderzoek. Zijn veelzijdige belangstelling bleek ook uit zijn voorzitterschap van het Prins Bernardfonds(1961-1972). Ook deed hij veel op kerkelijk gebied; naast het houden van preken werkte hij o. a. mee aan het rapport van de synode van de Gereformeerde kerken in Nederland over het spreken van de kerk in de samenleving. Van 1978-1986 was hij lid van Deputaten Oecumene Buitenland van de Gereformeerde kerken en van 1979-1986 adviseur van het Deputaatschap voor Kerk en Israël. Op staatkundig gebied speelde hij als informateur bij verschillende kabinetsformaties een belangrijke rol. Zelf werd hij sinds 1956 bij elke formatie als minister gevraagd, maar keer op keer weigerde hij omdat òf het departement òf de kleur van het kabinet hem niet aanstond. In 1973 trad hij, om de polarisatie tussen socialisten en christen democraten te doorbreken, uiteindelijk als minister van Binnenlandse Zaken en voor Koninkrijkszaken toe tot het progressief-christendemocratisch kabinet Den Uyl. Hij werd minister van Binnenlandse Zaken en voor Surinaamse en Nederlands Antilliaanse Zaken (1973-1977)[16]. Na het vertrek van minister Van Agt uit het kabinet Den Uyl (eind 1977) werd hij tevens minister van Justitie en viceminister-president. Na zijn ministerschap bleef hij op verschillende terreinen actief, zo was hij van 1977-1979 lid van het Europees Parlement en van 1978-1984 voorzitter van ZWO (thans NWO). Ook was hij lid van de Commissie ter handhaving van het Sociaal Handvest van de Raad van Europa in Straatsburg. Wilhelm Friedrich stierf op Stille Zaterdag, 29 maart 1997 te ‘s-Gravenhage. In de Kloosterkerk aldaar werd op 3 april een dienst ter gedachtenis gehouden, waarin zijn oudste zoon Bas voorging. Omringd door zijn kinderen en kleinkinderen met wie hij zich tot het laatst verbonden wist — mijn beminden noemde hij hen — werd hij begraven op Zorgvlied te Amsterdam in het graf van zijn vader. Op 14 januari 2008 werd daar ook zijn lieve vrouw Marry begraven.
Fig. 45 Graf Bastiaan, Wilhelm Friedrich, Margaretha
————————————————————————
[15] Afbeelding bron: http://stamboom. doevos. nl/showmedia. php?mediaID=193&medialinkID=342
[16] Bron fig. Wilhelm Friedrich karikatuur: search. socialhistory. org – Zoeken op afbeelding: Gaay Fortman, W. F. de. (NL-AMISG)102994.
